Zararı Azaltma Külfeti

Yrd. Doç. Dr. Pınar Altınok Ormancı



Yayın No: 669
ISBN: 978-605-152-454-2
Basım Tarihi: 2016 Aralık
Baskı: 1.b.
Sayfa Sayısı: XVIII + 280 s.
Liste Fiyatı: 57.00 TL
   
Boyut: 16,5 x 23,5 cm.
Cilt: Sert Kapak - İplik Dikiş
Kağıt: 90 gr 1. Hamur
Resim:     İçindekiler:     
Dağıtım ve Satış Noktaları

Zararı azaltma külfeti, hem haksız fiil sorumluluğunda, hem de sözleşmeye aykırılıktan doğan sorumlulukta tazminatın hesaplanmasında büyük bir önemi haizdir. Zarar gören, zararını en düşük düzeyde tutabilmek için kendisinden beklenen makul önlemleri almak zorundadır. Makul önlemlerin kapsamı, somut olayın özellikleri dikkate alınarak, dürüstlük kuralı çerçevesinde belirlenir. Zararı azaltma külfetinin ihlalinin haksız fiil sorumluluğu çerçevesinde en önemli uygulama alanlarından biri, bedensel zararlardır. Bedensel zarara uğrayan kişinin, makul bir önlem olarak değerlendirilebildiği takdirde tedavi olması ve yeni durumuna adapte olmayı sağlayacak başka tedbirlere başvurması gerekir. Çalışmamızda, bedensel zararlara ilişkin tazminat hesaplamasında uygulamada ortaya çıkabilecek sorulara cevap bulunmaya çalışılmıştır. Sözleşmeye aykırılıktan doğan sorumlulukta ise zararı azaltma külfetinin ihlali, pek çok tartışmayı beraberinde getirmektedir. Özellikle bu külfetin ihlalinin, tazminat dışında kalan, aynen ifa veya sözleşmeden dönme gibi hakların kullanılmasını sınırlandırıp sınırlandırmayacağı çalışmamızda ele alınan başlıca konulardan biridir. Ayrıca zararı azaltma külfetinin, çeşitli sözleşme tiplerine ilişkin olarak Türk Borçlar Kanunu'nun özel hükümlerinde yer alan görünümleri de ayrıntılı olarak incelenmiş; bu çerçevede özellikle satım sözleşmesinde satıcı veya alıcının ikame işlem yapmasının hangi şartlar altında zararı azaltma külfetinin bir gereği olduğu değerlendirilmeye çalışılmıştır. Satım sözleşmesinde zararı azaltma külfeti incelenirken, Türk hukukunun bir parçası haline gelen Milletlerarası Taşınır Mal Satımına İlişkin Birleşmiş Milletler Antlaşması (Viyana Satım Sözleşmesi) hükümleri de Türk Borçlar Kanunu hükümleri ile karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır.(TANITIM YAZISI)

İÇİNDEKİLER

GİRİŞ
Birinci Bölüm
Zararı Azaltma Külfetinin Temel Özellikleri ve Doğması İçin Aranan Şartlar
§1. Zararı azaltma külfetine genel bakış
I. Zararı azaltma külfetinin anlamı ve uygulama alanı
II. Zararı azaltma külfetinin varlık nedeni
III. Zararı azaltma külfetinin hukuki niteliği
A. Borç ve külfet ayrımı
B. Zararı azaltma ödevinin borç-külfet ayrımı çerçevesinde değerlendirilmesi
IV. Zararı azaltma külfetinin hukuki dayanağı
§2. Çeşitli hukuk sistemlerinde zararı azaltma külfeti
I. Uluslararası metinlerde
A. Milletlerarası Mal Satımına İlişkin Viyana Antlaşması (CISG)
1. CISG'ın uygulama alanı
2. CISG'da zararı azaltma külfeti
B. Uluslararası ticari sözleşmelere ilişkin Unidroit ilkeleri
1. Unidroit ilkelerinin hukuki niteliği ve uygulama alanı
2. Unidroit ilkelerinde zararı azaltma külfeti
C. Avrupa Sözleşme Hukuku İlkeleri
1. Avrupa Sözleşme Hukuku İlkelerinin uygulama alanı
2. Avrupa Sözleşme Hukuku İlkelerinde zararı azaltma külfeti
II. Kıta Avrupası hukuk sistemleri
A. Türk-İsviçre hukukunda
1. TBK ve İBK'nın genel hükümlerinde düzenleniş tarzı
2. TBK ve İBK'nın özel hükümlerinde düzenleniş tarzı
B. Alman hukukunda
C. Fransız hukukunda
III. Anglo-sakson hukukunda
§3. Zararı azaltma külfetinin doğması için aranan şartlar
I. Sorumluluk doğuran bir fiilin varlığı
A. Sorumluluk doğuran fiilin gerçekleşmesi, zararın meydana gelmesi ve zararı azaltma külfetinin doğma anı
1. Sorumluluk doğuran fiilin gerçekleşmesi ve zararın meydana gelmesi
2. Zararı azaltma külfetinin doğma anı
B. Zarar verenin kusurunun ağırlığının, zararı azaltma külfetinin değerlendirilmesinde rol oynayıp oynamayacağı sorunu
II. Zarar görenin zarar verene karşı dava yoluna başvurması
A. Tazminat talebi
B. Aynen ifa talebi
1. İsviçre ve Türk doktrini ile uygulamasında sorunun çözümü
2. Uluslararası metinlerde sorunun çözümü
3. Değerlendirme
III. Zarar görenden alması beklenen makul önlemlerin bulunması
A. Önlemlerin makul olup olmadığının değerlendirilmesinde dikkate alınacak hususlar
1. Zararı azaltmanın beklenebilirliği
2. Zarar verenin sorumluluk doğuran fiilden sonraki davranışları
B. Makul önlemlerin alınmamasının zarar görenin kusuru olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği sorunu
1. İhmalin değerlendirilmesinde ölçüt
2. Zararı azaltma külfetine aykırı hareketin kusur olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği
C. Makul önlemlere ilişkin masraflar
1. Farklı türden zararı azaltma önlemleri
2. Zararı azaltmaya yönelik önlemlerin masraflarının zarar verenden avans olarak talebi meselesi

İkinci Bölüm
Zararı Azaltma Külfetinin Sonuçları ve Türk Hukukundaki Özel Görünümleri
§4. Zararı azaltma külfetinin ihlalinin etkisi: Zararın hesaplanmasında mı yoksa tazminatın belirlenmesinde mi rol oynar?
I. Doktrinde ileri sürülen görüşler
A. Tazminatın hesaplanmasındaki etken
B. Zararın belirlenmesindeki etken
C. Karma etken
1. İlliyet bağının kesilmesi ölçütü
2. Mevcut ve müstakbel zarar ayrımına dayanan ölçüt
II. Bu görüşlerin ortaya çıkardığı farklı sonuçlar
A. Sorumluluğun paylaştırılması açısından sonuçlar
B. Sosyal sigortalar hukuku açısından sonuçlar
III. Türk ve İsviçre uygulamalarında kabul edilen görüşler
A. Yargıtay kararlarında zararı azaltma külfeti
B. İsviçre Federal Mahkeme kararlarında zararı azaltma külfeti
IV. Değerlendirme
§5. Zararı azaltma külfetine uygun hareket edilmesinin sonuçları
I. Makul önlemlere ilişkin masrafların zarar verene yüklenmesi
A. Önlemler başarıyla sonuçlanırsa
B. Önlemler başarıya ulaşmazsa
II. Makul önlemleri aşan, daha büyük bir özenin gösterilmesi neticesinde alınan önlemlerin masrafları
III. Makul olmayan önlemlerin masrafları
§6. Zararı azaltma külfetinin ihlalinin sonuçları
I. Tazminat miktarının belirlenmesi açısından
II. Çeşitli hakların kaybı veya sınırlandırılması açısından
A. Aynen ifa talebi
1. Genel olarak
B. Sözleşmeden dönme hakkı
1. Genel olarak
2. Sözleşmeden dönme hakkının zararı azaltma külfeti çerçevesinde sınırlandırılması
C. Ayıptan doğan bedelde indirim hakkı
§7. Zararı azaltma külfetinin sorumluluk hukukundaki görünümleri
I. Bedensel zararda
A. Tıbbi tedaviye yönelik önlemler
1. Tedavi olma ödevi
2. Tedavi masraflarını ve buna bağlı diğer masrafları makul seviyede tutma ödevi
B. Yeni duruma uyum sağlamaya yönelik önlemler
1. Kazanç kaybını azaltmaya yönelik önlemler
2. Çalışma gücü kaybından doğan sonuçları azaltmaya yönelik önlemler
C. Yansıma yoluyla destekten yoksun kalanların başvurması gereken önlemler
II. Mala gelen zararda
A. Eşyanın tamiri
B. İkame eşya temini
C. Hasarlı eşyayı kullanmaktan kaçınma
§8. Zararı azaltma külfetinin sözleşmeye aykırılık halindeki görünümleri
I. Satım sözleşmesinde satıcının ve alıcının zararı azaltma külfeti
A. İkame alımı
1. İkame alımı çerçevesinde zararın hesaplanmasında zararı azaltma külfetinin rolü
2. Yoksun kalınan kâra dayalı zararın hesaplanmasında zararı azaltma külfetinin rolü
B. İkame satımı
1. Genel olarak
2. Gerçek veya varsayımsal ikame satımında (TBK md. 236/II ve 236/III'e dayalı zarar hesabında) zararı azaltma külfetinin rolü
3. TBK md. 236/I çerçevesinde genel hükümlere dayalı zarar hesabında zararı azaltma külfetinin rolü
II. Borçlunun kusursuz ifa imkansızlığını alacaklıya bildirme ve önlem alma yükümlülükleri (TBK md. 136/III)
1. Yükümlülüklerin içeriği
2. Yükümlülüklere uymamanın sonucu
III. Kira sözleşmesinde
1. Kiracının ayıpları bildirme yükümlülüğü
2. Kiralananın sözleşmenin sona ermesinden önce geri verilmesi halinde zararı azaltma önlemleri
IV. Hizmet sözleşmesinde

SONUÇ
BİBLİOGRAFYA

Genel Dağıtım
Adalet - Ankara - (312) 231 17 94
Damga - İstanbul - (212) 511 54 32
Seçkin - Ankara - (312) 435 30 30
Yetkin - Ankara - (312) 231 42 34
Online Satış
HukukMarket Satın Al
© 2008 On İki Levha Yayıncılık A.Ş.